Aerobic vs Anaerobic
อธิบายระบบพลังงานของร่างกายแบบเข้าใจจริง
Aerobic (ใช้ออกซิเจน) ระบบพลังงานที่ “เผาไหม้ได้นาน แต่ไม่พีคมาก”
กลไกหลัก
– เกิดใน ไมโทคอนเดรีย (Mitochondria) = โรงงานผลิตพลังงานของเซลล์
– ใช้ออกซิเจนช่วยสร้าง ATP (พลังงาน)
แหล่งพลังงานหลัก
– ไขมัน (Fat)
– ไกลโคเจน (คาร์บที่สะสมในกล้ามเนื้อและตับ)
ลักษณะการผลิตพลังงาน
– ผลิต ATP ได้ “เยอะและต่อเนื่อง”
– เหมาะกับการออกแรงยาวๆ
ระดับความหนัก
– เบาถึงปานกลาง
– รักษาความเร็ว/แรงได้สม่ำเสมอ (Steady State)
ตัวอย่างกิจกรรม
– วิ่งระยะไกล
– ปั่นจักรยาน
– ว่ายน้ำ
– Zone 2–3 Run
สรุป: Aerobic = ความอึด ความทน ระบบฐานของนักกีฬา
Anaerobic (ไม่ใช้ออกซิเจนโดยตรง) ระบบพลังงานที่ “แรงมาก แต่สั้น”
กลไกหลัก
– เกิดในกล้ามเนื้อโดยตรง
– ไม่ต้องพึ่งออกซิเจนในขณะนั้น
แหล่งพลังงานหลัก
– ไกลโคเจน (Carbohydrate)
– แตกตัวเร็ว > ได้พลังงานทันที
ลักษณะการผลิตพลังงาน
– ได้ ATP น้อยกว่า
– แต่ “พลังระเบิดสูงมาก”
– เกิด Lactate (ไม่ใช่ของเสีย แต่เป็น byproduct)
ระดับความหนัก
– สูงมาก
– เป็นช่วง burst / sprint
ตัวอย่างกิจกรรม
– Sprint
– ยกเวทหนัก
– HIIT
– Wall Ball, Sled Push ใน HYROX
สรุป: Anaerobic = พลังระเบิด ความเร็ว ความแรง
ภาพรวมของระบบพลังงาน (Energy Systems)
ร่างกาย ใช้ทั้ง 2 ระบบตลอดเวลา แต่ระบบไหน “เด่นกว่า” ขึ้นอยู่กับ ความหนัก (Intensity) และ ระยะเวลา (Duration)
Oxygen-dependent > พลังงานยาว = Aerobic > Sustained Energy
Oxygen-independent > พลังงานพีค = Anaerobic > Peak Power
Big Picture (สำคัญมาก) นักกีฬาที่ดี ต้องฝึกทั้ง 2 ระบบ
ถ้ามีแต่ Aerobic → อึด แต่ไม่แรง
ถ้ามีแต่ Anaerobic → แรง แต่หมดเร็ว
สมดุล = Performance ที่แท้จริง